Psychoterapia

Psychoterapia psychodynamiczna jest podejściem wywodzącym się z teorii psychoanalitycznej­. Jej istotnym założeniem jest istnienie nieświadomości (nieświadomych konfliktów, myśli, uczuć czy mechanizmów).

Psychoterapeuta psychodynamiczny przyjmuje założenie, że źródło problemów pacjenta tkwi w jego nieświadomych stanach psychicznych.

W polu jego uwagi są wszystkie możliwe informacje o nieświadomości płynące np. z

  • danych biograficznych pacjenta
  • komunikatów niewerbalnych
  • stanów emocjonalnych terapeuty oraz jego skojarzeń
  • dynamiki relacji z pacjentem
  • kolejności podawanych treści przez pacjenta
  • tematów przez niego nie poruszonych itp.

Praca polega na opracowywaniu nowych sposobów radzenia sobie z rzeczywistością wewnętrzną i zewnętrzną, na opracowywaniu nowych definicji samego siebie. Psychoterapia psychodynamiczna toczy się w oparciu o relację terapeutyczną, czyli silną, zaakceptowaną obustronnie więź między pacjentem, a terapeutą. Relacja terapeutyczna bez względu na przyjętą orientację psychoterapeutyczną, uznana jest za najważniejszy element doświadczenia w procesie terapii. Osiągnięcie zmian w wyniku psychoterapii jest możliwe właśnie dzięki nawiązanej dobrej współpracy z terapeutą, opartej na wzajemnym zaufaniu i wspólnym realizowaniu ustalonych celów oraz analizowaniu tego co pojawia się w przestrzeni terapeutycznej.

Zarówno pacjent jak i psychoterapeuta powinni być przekonani, że zmiana jest możliwa, dokładając starań nad jej wprowadzaniem.

Pacjent ma w tym procesie kluczową rolę, gdyż to on decyduje jakie zmiany w swoim życiu wprowadzi, a jakich nie chce na ten moment wdrażać.

Pacjent w trakcie spotkania jest zachęcany, by ujawniać swoje myśli, które przychodzą mu do głowy. Nie ma żadnych szczególnych tematów, które muszą zostać poruszone. Terapeuta słucha tego, co pacjent mówi i koncentruje się na tym, co dzieje się w świecie emocji pacjenta i jego bliskich relacjach. W rozmowie analizuje się powtarzające się szkodliwe schematy zachowania pacjenta w stosunku do znaczących dla niego osób, jak i relację z samym terapeutą. W procesie psychoterapii dużą wagą przykłada się do identyfikacji dwóch zjawisk: przeniesienia i przeciwprzeniesienia.

Przeniesienie oznacza, że pacjent nieświadomie przenosi na terapeutę swoje doświadczenia życiowe w relacjach z osobami znaczącymi. Zjawisko to dotyczy wszystkich ludzi i polega na tym, że każdy z nas przenosi złożone i wzajemnie splecione wzorce myślenia, emocji, fantazji i relacji z innymi ze swojej przeszłości do aktualnych relacji. Nie będąc tego świadomym reagujemy na teraźniejszość schematami z przeszłości. W praktyce oznacza to, iż pacjent w gabinecie terapeutycznym powtarza (często problematyczne) zachowania ujawniane w swoim życiu, ale tutaj jest możliwość dążenia do bezpiecznego ich rozumienia i następnie – zmiany. Przestają one być niejasne, pacjent uzyskuje wgląd i poczucie wpływu na to jak postępuje i przeżywa siebie i innych.

W odpowiedzi na reakcje pacjenta w terapeucie może uruchomić się zjawisko przeciwprzeniesienia, rozumianego jako odbiór reakcji przeniesieniowych pacjenta w kontekście nierozwiązanych i czasami nieświadomych konfliktów terapeuty np. terapeuta reaguje opiekuńczością na sytuacje bezradności. Ten drugi aspekt psychoterapeuta omawia w trakcie swojej superwizji.

Psychoterapia polega na regularnych, najczęściej cotygodniowych spotkaniach z psychoterapeutą zwanych sesjami psychoterapeutycznymi. Spotkania trwają 50 minut i odbywają się w gabinecie psychoterapeuty. Czas trwania terapii jest bardzo indywidualny, ale mniej więcej można go określić, że trwa od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Na początku psychoterapeuta określa z pacjentem zasady prowadzenia terapii oraz cele terapeutyczne, które wspólnie będą się starali osiągnąć. Cele te w trakcie terapii mogą być zmieniane lub doprecyzowane.